Terugblik: Het vertrouwensbeginsel in privaat- en publiekrecht

Breda, 30 september 2015

Medische aansprakelijkheid
Als een arts zegt dat je operatie bijna zonder risico is, maar er toch iets mis gaat én ook blijkt dat de dokter had moeten weten dat het om een hoogst riskante operatie ging, is de arts vast medische aansprakelijk.

Vertrouwensbeginsel1Stel dat je als patiënt een arts aansprakelijk wil stellen voor een fout, dan staat de patiënt in de aansprakelijkheidsprocedure, volgens Lodewijk Smeehuizen, in de meeste gevallen op een achterstand. Door in een juridische procedure met dikke rapporten te belanden, verliest de patiënt het vertrouwen. 

Advies: Smeehuijzen bepleit een open communicatie tussen arts en patiënt nadat er sprake is / zou kunnen zijn van een fout. In de VS werkt men met Open Disclosure Coaches die de patiënt daarbij begeleiden. Het gaat de patiënt namelijk in eerste instantie niet om schadevergoeding maar om excuus of in elk geval erkenning van de klacht. Naast open communicatie is ook een alternatieve manier van geschillenbeslechting, zoals mediation, aan te bevelen.

Vertrouwensbeginsel2okGewekt vertrouwen door bestuur
Als een gemeente tegen een inwoner zegt dat er voor een nieuw te bouwen schuurtje geen vergunning nodig is, dan kan de gemeente moeilijk eisen dat het schuurtje wordt afgebroken, als later blijkt dat toch een vergunning nodig was
.

Vertrouwensbeginsel2.In dit zogenaamde vertrouwensbeginsel staat centraal dat je mag vertrouwen op uitlatingen en gedragingen van de wederpartij. Willem Konijnenbelt gaat met name in op de gevolgen bij verandering van beleid bij wisseling van bijvoorbeeld het kabinet of het college van B&W. Toetssteen: wanneer is er een gerechtvaardigd vertrouwen gewekt dat niet mag worden beschaamd.

Advies: Konijnenbelt adviseert mensen informatie/toezeggingen altijd schriftelijk laten bevestigen en voorzichtig te zijn met investeren als er nog geen bevestiging is. Zijn advies aan het bestuur is te voorkomen dat onbevoegden (de jongen/het meisje aan de belastingtelefoon) de schijn van bevoegdheid wekken.


De sprekers: 

Lodewijk Smeehuijzen, hoogleraar privaatrecht aan de Vrije Universiteit sprak over het vertrouwensbeginsel in het privaatrecht met name over de aansprakelijkheid voor medisch handelen.
Smeehuijzen heeft veel gepubliceerd over de bevrijdende verjaring en op medische aansprakelijkheid. Hij legt verbanden tussen algemene leerstukken van het burgerlijk recht en met de maatschappelijke betekenis van het recht.

Willem Konijnenbelt, ging in op het vertrouwensbeginsel in het publiekrecht en met name over het vertrouwen in de overheid, in de politiek en in het openbaar bestuur.
Konijnenbelt is oud-lid van de Raad van State en de Afdeling bestuursrechtspraak en emeritus hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de UvA, thans wetgevingsadviseur. Hij publiceert over allerlei aspecten van staats- en bestuursrecht en van wetgeving. Schreef een preadvies over het vertrouwensbeginsel in het bestuursrecht.