Uitgelicht: Lezing “Kunst van hemel en aarde”

Het spirituele bij Kandisky, Rothko, Warhol en Kiefer.

Het spirituele bij Kandisky, Rothko, Warhol en Kiefer. “Wanneer is een schilderij religieus of spiritueel?” vraagt Wessel Stoker aan het publiek in Breda. 

In de lezing over zijn boek ‘Kunst van hemel en aarde’ probeert Wessel Stoker, emeritus hoogleraar Esthetica, duidelijk te maken hoe de schilders Kandinsky, Rothko, Warhol en Kiefer in hun schilderijen de verbinding leggen tussen hemel en aarde. Volgens Stoker doen zij dit allemaal met hun eigen spiritualiteit: “Stel je voor dat ze hier in een rijtje zouden zitten en met elkaar in gesprek zouden komen, dan staan de vier kunstenaars radicaal tegen over elkaar. Rothko met een spiritualiteit die niet meer gebonden is aan de werkelijkheid, Kandinsky met een transcendentie die zelfs bedreigend kan zijn en Warhol die consumenten en religie samenbrengt met zijn schilderijen, terwijl Kiefer ook politieke elementen gebruikt.”

HemelenAardeDaarnaast hebben Rothko en Kandinsky hun schilderijen altijd uitgelegd, terwijl Warhol er altijd over heeft gezwegen. Maar hoe zie je dan of het schilderij spiritueel is of niet? Volgens Stoker moet je altijd kunnen aanwijzen dat het religieuze kenmerken bevat. Zo stelt hij dat Warhol de schilderijen van Monroe en Taylor schilderde op de manier van de oude iconen. 

“Natuurlijk kun je zeggen, als je niet religieus bent, dat je een bepaalt schilderij mooi vindt, alleen dan zou Kandinsky zeggen: ‘ik heb het op een bepaalde manier bedoeld’.” Uiteindelijk blijft het volgens Stoker altijd een wisselwerking tussen de kijker en het schilderij.