Rol van politiek en religie

Lezing en debat met Ruard Ganzevoort - 31 maart


Grote dromen in kleine stapjes waarmaken
Van de hemel de blik op de aarde, had ook de titel kunnen zijn van de lezing die Ruard Ganzevoort, hoogleraar praktische Theologie Vrije Universiteit, hield in Vriezenveen op 31 maart 2016 over de rol van de politiek en religie op weg naar een betere samenleving.

Ruard sprak op indringende wijze over het bij elkaar komen van religie en politiek op het meest wezenlijke niveau. Hij waarschuwt voor het blijven steken op het niveau van de machtspolitiek of het niveau van de eigen belangen. Zowel in de religie als in de politiek behoort de wezenlijkste vraag te zijn: wat zijn onze idealen, over wat voor wereld dromen wij. Niet of wij in een hemel komen, maar of de wereld  beter of slechter wordt van onze beslissingen en handelingen.

De mooie en duistere kant van elke religie
Zo naar dit wezenlijke niveau kijken noemt Ganzevoort de mooie kant van politiek en religie, maar er is een andere duistere  kant aan dit wezenlijke niveau waarop religie en politiek beide stoelen. Een kant waarbij mensen op grond van hun idealen bereid zijn om anderen hiervoor op te offeren. Deze radicaliserende uiting van idealen is door de eeuwen heen waar te nemen zoals Isis maar ook de Dopers die van München een zuivere christelijke stad wilden maken. 

VriezenveenKleinDit leidt dan tot een totalitaire staat waarin elke religie makkelijk kan ontaarden in geweld. In elke religie is een flinterdunne scheidslijn van de mooie kant  en de duistere kant en elke religie heeft dit in zich vanuit dezelfde drijfveren.  De kern bij de duistere kant  is het geloven dat het contrast tussen het na te streven ideaal en de huidige wereld zo groot is dat de huidige wereld daaraan opgeofferd kan worden. Ganzevoort vat dit samen als de spanning tussen principes en tolerantie naar anderen toe.

Grote dromen in kleine stapjes
Ganzevoort zet zich zowel als theoloog als politicus in voor het waarmaken van grote dromen in kleine stapjes, met ruimte voor het verschil met anderen. Voor zowel de politiek als de religie is dit steeds de belangrijke afweging.  Geen enkele religie en geen enkele politieke partij ontkomt aan dit dilemma. In de geloofsbelijdenis van de protestants christelijke kerk herkent Ganzevoort deze spanning in de uitdrukking van de ‘heilige algemene kerk’. Het ‘heilige’ is de principelijn, deze sluit uit. Het ‘algemene’ sluit  uiteindelijk heel de wereld in.

Alexander Veerman, gereformeerd predikant te Vriezenveen, reageert op de lezing van Ruard Ganzevoort (zijn promotor in Kampen). Veerman hoopt dat de kerk het verschil kan maken. De aarde moet belangrijker worden ook binnen de kerkelijke gemeenschap. De kerk had een versmalde moraal. Veerman ziet een kerkelijke gemeenschap voor zich  waarin mensen elkaar vinden in de waarden van een goede samenleving. Van de hemel de blik op de aarde. Maar het is in deze tijd moeilijk om niet moedeloos of intolerant te worden? Niemand ontsnapt aan deze gevoelens. De sprekers roepen op daar wel eerlijk over te zijn, ook zij erkennen en herkennen dit bij zichzelf, maar niet in de valkuil van de polarisatie te vallen.

Op Twitter liet Veerman weten dat het een waardevolle en aansprekende lezing is geweest. Ganzevoort dankte voor die opmerking en merkte op dat er goede vragen uit de zaal werden gesteld.

De lezing werd georganiseerd in samenwerking met CCK2 , Cultureel Centrum, Vriezenveen.

Verslag: Arie van Willigenburg en Swanny den Hollander, VUvereniging Overijssel